14 Temmuz 2024 tarihinde, \u0130stanbul’da Suudi mevkida\u015f\u0131 Faysal bin Ferhan ile d\u00fczenledi\u011fi ortak bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, T\u00fcrkiye’deki Suriyelilerin zorla s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmesine dair herhangi bir “iddia”y\u0131 reddederek, “Buradan ayr\u0131lmaya g\u00f6n\u00fcll\u00fc olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7 kimseyi zorlamayaca\u011f\u0131z. Bu konuyla ilgili yap\u0131lan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 iddialar\u0131n hi\u00e7bir ge\u00e7erlili\u011fi yoktur.” dedi.<\/p>\n
T\u00fcrk bakan\u0131n iddialar\u0131, T\u00fcrkiye’nin Gaziantep \u015fehrinde 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n Haziran ay\u0131 sonunda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 geni\u015f \u00e7apl\u0131 “g\u00fcvenlik operasyonu”nun ard\u0131ndan geldi. Bu operasyon kapsam\u0131nda, \u015fehirdeki pazarlar, al\u0131\u015fveri\u015f merkezleri, ma\u011fazalar ve toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda 60’tan fazla kontrol noktas\u0131 kuruldu, bu da “TelevizyonSuriye” sitesinin \u015fehir i\u00e7indeki kaynaklara dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 haberde belirtildi.<\/p>\n
Ayn\u0131 ba\u011flamda, “Enab Baladi” gazetesi, yasal belgeleri olan Suriyelilerin bile \u015fehirde artan korkular\u0131na dikkat \u00e7ekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc “ge\u00e7ici koruma\/k\u0131ml\u0131k” sistemine tabi olan baz\u0131 ki\u015filerin, yakaland\u0131klar\u0131 anda belgelerinin olmamas\u0131 nedeniyle, T\u00fcrk polisinin zorla geri g\u00f6ndermeyi engelleyen (Madde 6) yasal h\u00fck\u00fcmleri ihlal ederek s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildi\u011fi bilgisi yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, be\u015f ya\u015f\u0131ndaki bir T\u00fcrk k\u0131z \u00e7ocu\u011funa Suriyeli bir m\u00fcltecinin tacizde bulundu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde yanl\u0131\u015f bir bilginin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Kayseri’de Suriyelilere ait m\u00fclklere kar\u015f\u0131 e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f geni\u015f \u00e7apl\u0131 sald\u0131r\u0131lara yol a\u00e7an “Kayseri Olaylar\u0131”n\u0131n ard\u0131ndan, 18 Temmuz 2024 tarihinde Karar Haber<\/u> gazetesi, Mazlumder<\/u> adl\u0131 T\u00fcrk insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ba\u015fkan\u0131 Ahmet Ta\u015f’\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Ahmet Ta\u015f, T\u00fcrk yetkililerin, haklar\u0131nda \u015fikayetler oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle yakla\u015f\u0131k 150 Suriyeli aileyi Kayseri’deki bir g\u00f6zalt\u0131 merkezinde tutuklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu aileleri Suriye’ye s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etmek amac\u0131yla g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Daha sonra “Syrians for Truth and Justice” kurulu\u015fu, g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc kaynaklardan, bu ailelerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten zorla Suriye topraklar\u0131na s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildi\u011fini do\u011frulad\u0131.<\/p>\n
Buna ek olarak, “Syrians for Truth and Justice” kurulu\u015fu, Suriye topraklar\u0131 ile Kuzey Suriye b\u00f6lgeleri aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131ndan sorumlu yetkililerden istatistikler elde etti. G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen kaynaklar, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk 7 ay\u0131nda yakla\u015f\u0131k 57.000 ki\u015fiyi s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etti\u011fini belirtti. S\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilenlerin say\u0131s\u0131 “Tel Abyad” s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131ndan 12.016, “Bab al-Hawa” s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131ndan 14.603, “Bab al-Salamah” s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131ndan 18.601 ve “Cerablus” s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131ndan 11.852 ki\u015fi olarak kaydedildi.<\/p>\n
Dikkate de\u011fer, Bab al-Salamah s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fine a\u015fina olan bir kaynak, 2023 y\u0131l\u0131nda “Syrians for Truth and Justice” kurulu\u015fu, T\u00fcrk yetkililerin s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131na “zorla s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme” terimini kullanmamalar\u0131 ve bunun yerine “g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f” terimini kullanmalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde do\u011frudan talimat verdiklerini bildirdi. Bir s\u00fcre sonra ise bu terimin de de\u011fi\u015ftirilip “T\u00fcrkiye topraklar\u0131ndan ayr\u0131lma” olarak kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, bunun “zorla geri g\u00f6nderme, g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f ve ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k giri\u015fimleri sonras\u0131 geri g\u00f6nderme” gibi \u00e7e\u015fitli kategorileri kapsad\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n
T\u00fcrk bakan\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131, “Syrians for Truth and Justice” kurulu\u015fu, ge\u00e7ici koruma kartlar\u0131na sahip olmalar\u0131na ra\u011fmen zorla T\u00fcrkiye\u2019den s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilen Suriyeli m\u00fcltecilerden ald\u0131\u011f\u0131 do\u011frudan tan\u0131kl\u0131klarla elde etti\u011fi bilgilerle \u00e7eli\u015fmektedir ve bu da bakan\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n ge\u00e7ersiz ve do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, Mart 2024\u2019te “Human Rights Watch” kurulu\u015fu, binlerce Suriyelinin T\u00fcrkiye\u2019den “k\u00f6t\u00fc insani ko\u015fullar\u0131n” h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc b\u00f6lgelere s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildi\u011fini ve ayn\u0131 zamanda “g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f” belgelerini imzalamalar\u0131 i\u00e7in \u00fczerlerinde bask\u0131 kuruldu\u011funu belgeledi. Bu durum, T\u00fcrk bakan\u0131n Suriyeli m\u00fcltecilerin zorla s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmedi\u011fine dair a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla \u00e7eli\u015fmektedir.<\/p>\n
“Syrians for Truth and Justice” taraf\u0131ndan elde edilen tan\u0131kl\u0131klar, zorla geri g\u00f6nderilenlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 geri d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin, onlar\u0131n T\u00fcrkiye’deki ailelerinden ayr\u0131lmalar\u0131na ve Kuzey Suriye’de i\u015f bulamama i\u00e7in zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131na neden oldu\u011funu de ortaya koyuyor. Kaynaklar, g\u00f6zalt\u0131nda tutulduklar\u0131 s\u00fcre boyunca \u00e7ocuklar ve kad\u0131nlar da dahil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn ailelerin Kuzey Suriye’ye zorla geri g\u00f6nderilmek amac\u0131yla g\u00f6zalt\u0131nda tutuldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcklerini belirtti.<\/p>\n
Suriye \u00f6rg\u00fctleri, Suriyeli m\u00fcltecilere y\u00f6nelik \u015fiddet ve k\u0131\u015fk\u0131rtma eylemlerini ortak bir bildiriyle k\u0131nad\u0131 ve T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetini insan haklar\u0131, \u00f6zellikle de topraklar\u0131nda bulunan m\u00fcltecilerin ve yerinden edilmi\u015f ki\u015filerin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131yla ilgili ulusal ve uluslararas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Ayr\u0131ca, \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerine zorla geri g\u00f6nderme yasa\u011f\u0131 ilkesine ba\u011fl\u0131 kalma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Di\u011fer \u00f6rg\u00fctler ise Avrupa Birli\u011fi’nden “T\u00fcrkiye’deki Suriyeli m\u00fcltecilerin haklar\u0131n\u0131n ihlaline y\u00f6nelik fonlama ve deste\u011fi durdurmas\u0131n\u0131” ve “Suriyeli m\u00fcltecileri ve di\u011fer m\u00fcltecileri hedef alan nefret s\u00f6ylemine kat\u0131lan T\u00fcrk siyasi partileri ve \u015fahsiyetlerine derhal yapt\u0131r\u0131m uygulamas\u0131n\u0131” talep etti.<\/p>\n
Bu rapor, “Syrians for Truth and Justice” ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan Temmuz 2023’te internet \u00fczerinden toplanan 6 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve do\u011frudan tan\u0131kl\u0131\u011fa dayanmaktad\u0131r. Kaynaklar, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin g\u00f6n\u00fcll\u00fc niteli\u011fi ve payla\u015f\u0131lan bilgilerin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131 konusunda bilgilendirilmi\u015f ve bu raporun yay\u0131mlanmas\u0131 da dahil olmak \u00fczere, onaylar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Tan\u0131klar\u0131n be\u015fi, ifadelerinin hassasiyeti nedeniyle kimliklerini gizli tutmay\u0131 tercih ederken, biri, bir medya \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, bilgilerini a\u00e7\u0131k\u00e7a payla\u015fmay\u0131 kabul etti. Rapora dayanak olu\u015fturan t\u00fcm kaynaklar “ge\u00e7ici koruma” kart\u0131 ya da (Kimlik) sahibi ki\u015filerden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
“Syrians for Truth and Justice” taraf\u0131ndan elde edilen tan\u0131kl\u0131klara g\u00f6re, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme i\u015flemleri genellikle k\u00f6t\u00fc ko\u015fullar alt\u0131nda ve g\u00f6zalt\u0131ndaki ki\u015filere bask\u0131 yap\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Tutuklular, geri g\u00f6nderme merkezlerinde uzun s\u00fcreli g\u00f6zalt\u0131nda tutulmak ya da “g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f” belgelerini imzalamaya zorlanmak aras\u0131nda se\u00e7im yapmaya zorlan\u0131yorlar. Baz\u0131 ki\u015filer, imzalamad\u0131klar\u0131 takdirde d\u00f6v\u00fclmekle tehdit edildiklerini belirtti. Ayr\u0131ca, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti, baz\u0131 m\u00fcltecilerin T\u00fcrk\u00e7e dilini bilmemesinden ve belgelerin i\u00e7eri\u011fini anlamamalar\u0131ndan faydalan\u0131yor; belgelerin ne hakk\u0131nda oldu\u011fu veya hangi sorumluluklar\u0131 do\u011furdu\u011fu ancak i\u015flem tamamland\u0131ktan sonra a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<\/p>\n
Dikkate de\u011fer, bu uygulamalar\u0131n, T\u00fcrk yetkililerinin Suriyeli m\u00fcltecilerle olan ili\u015fkilerinde bir y\u00f6ntem haline geldi\u011fi dikkat \u00e7ekiyor. “Syrians for Truth and Justice” daha \u00f6nceki bir\u00e7ok raporunda, yetkililerin tutuklular\u0131 “g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f” belgelerini imzalamaya zorlamak i\u00e7in \u015fiddet kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgelemi\u015fti.<\/p>\n
T\u00fcrk g\u00f6\u00e7menlik yetkilileri, geri g\u00f6nderme merkezlerindeki tutuklular\u0131 “g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f” formunu imzalamaya zorlamak i\u00e7in tehdit y\u00f6ntemini kullan\u0131yor, b\u00f6ylece ki\u015finin bask\u0131 alt\u0131nda kalmadan Suriye’ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc izlenimi yarat\u0131l\u0131yor. Geri g\u00f6nderme merkezindeki g\u00f6revlinin isteklerini imzalayip yerine getirmekle do\u011frudan tehdit edilen “M\u00fceyyed”in ba\u015fina gelen de buydu.<\/p>\n
Rukneddin do\u011fumlu 32 ya\u015f\u0131ndaki M\u00fceyyed, 2013 y\u0131l\u0131ndan beri Bursa’da yasal olarak “kimlik” sahibi olmas\u0131na ve ayni \u015fehirde ya\u015famasina ra\u011fmen, bu durum onu Suriye’ye zorla s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmekten koruyamad\u0131. M\u00fceyyed, “Suriye i\u00e7in Hakikat ve Adalet” ile ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7enleri payla\u015farak \u015funlar\u0131 anlatt\u0131:<\/p>\n
“T\u00fcrk yetkilileri, 14 Temmuz 2024 tarihinde, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m restorandaki patronum ile yan d\u00fckkandaki berber aras\u0131nda \u00e7\u0131kan bir sorun nedeniyle beni ve 10 ki\u015fiyi g\u00f6zalt\u0131na ald\u0131. Olayla ilgim olmamas\u0131na ra\u011fmen, olaydan \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra, 7 gen\u00e7le birlikte kuzeye (Suriye\u2019ye) s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildim. S\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmemiz 17 Temmuz Pazar g\u00fcn\u00fc, T\u00fcrkiye\u2019nin resmi tatil g\u00fcn\u00fcne denk geldi”. <\/strong><\/p>\n T\u00fcrk yetkilileri, Suriyeli m\u00fcltecileri s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etmek i\u00e7in resmi tatil g\u00fcnlerini kullanarak, onlar\u0131n insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri, avukatlar veya resmi dairelerle ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131 engelliyor.<\/p>\n M\u00fceyyed, konu\u015fmas\u0131na \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n “Bursa’da Milliyet Caddesi’ndeki geri g\u00f6nderme merkezine girdi\u011fimizde, t\u00fcm belgelerimizi ve di\u011fer e\u015fyalar\u0131m\u0131z\u0131 ald\u0131lar ve bizi geri g\u00f6nderme belgesini imzalamaya zorlad\u0131lar. Merkezdeki tutuklulardan biriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmeden \u00f6nce, di\u011ferleri bize imza atmamamiz ve beklememiz\u00a0 gerekti\u011fini s\u00f6ylemekten korkuyorlardi, \u00e7unku onlar aylarca direndiler. Yetkililer, bize korku salmak i\u00e7in tehdit ve y\u0131ld\u0131rma taktikleri kulland\u0131. G\u00f6revli, bize tek tek, “\u0130mzalamazsan parmaklar\u0131n\u0131 k\u0131rar\u0131z” dedi, bu da emirlere itiraz etmemiz halinde s\u00f6ylediklerini ger\u00e7ekle\u015ftireceklerinden korkmam\u0131za neden oldu”.<\/p>\n 20 Nisan 2024 tarihinde, T\u00fcrk yetkilileri gazeteci Muhammed Bilal’i ve 70 ki\u015fiyi, \u0130stanbul’da yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma izni alamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019den ayr\u0131lmak amac\u0131yla M\u0131s\u0131r\u2019dan g\u00fcvenlik onay\u0131 almas\u0131na ra\u011fmen, Bab al-Hawa s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etti. Daha sonra bir ba\u015fka otob\u00fcsle 35 ki\u015fiyi, aralar\u0131nda kad\u0131nlar ve 5 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocuk da olmak \u00fczere, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etti.<\/p>\n Muhammed, “Syrians for Truth and Justice” kurulu\u015fu’na T\u00fcrkiye’den s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilme hikayesini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n “2021 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye’ye girdim ve Urfa’daki T\u00fcrk G\u00f6\u00e7 \u0130daresi’nden kimlik ald\u0131m. Daha sonra Gaziantep’e ta\u015f\u0131nd\u0131m ve orada 7 ay kald\u0131m. Ard\u0131ndan \u0130stanbul’a ta\u015f\u0131nd\u0131m ve \u00e7al\u0131\u015fma iznimi ald\u0131m, t\u00fcm belgelerim yasald\u0131. Ancak \u015eubat 2023’teki depremden sonra, zarar g\u00f6ren b\u00f6lgelerden oldu\u011fum i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma iznimi yenileyemedim ve Eyl\u00fcl 2023’e kadar her \u00fc\u00e7 ayda bir yenilenmesi gereken yol izni almak zorunda kald\u0131m”.<\/p>\n \u015eubat 2024’te \u0130stanbul’da T\u00fcrk polisi Muhammed Bilal’i durdurdu ve ge\u00e7ici koruma kart\u0131n\u0131 inceledikten sonra onu Arnavutk\u00f6y’deki polis merkezine g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. G\u00f6revli, Muhammed’e adresinin Urfa’da kay\u0131tl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u0130stanbul’da kalmas\u0131n\u0131n yasalara ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n Ona, adresini yeniden kaydettirip orada ya\u015famas\u0131 i\u00e7in 15 g\u00fcn s\u00fcre verdiler. Muhammed, Urfa’ya ta\u015f\u0131nmas\u0131 durumunda ya\u015fam masraflar\u0131n\u0131 hesaplad\u0131 ve bunun kendisi i\u00e7in uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n Muhammed, M\u0131s\u0131r’a gitmek i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 3000 dolar harcayarak seyahat belgelerini haz\u0131rlamaya ba\u015flad\u0131. Urfa’ya seyahat etmek ve yurt d\u0131\u015f\u0131 seyahat izni almak i\u00e7in otogara giderken T\u00fcrk polisi onu tutuklad\u0131 ve Arnavutk\u00f6y’deki G\u00f6\u00e7 \u0130daresi’ne g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Muhammed, “Syrians for Truth and Justice”e ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n “G\u00f6revli, beni iki g\u00fcn g\u00f6zalt\u0131nda tuttuktan sonra g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f belgelerini imzalamam\u0131 istedi\u011finde, M\u0131s\u0131r’a gitmek istedi\u011fimi a\u00e7\u0131klad\u0131m. Yan\u0131mda bulunan belgelerimi, pasaportumu ve g\u00fcvenlik onay\u0131n\u0131 g\u00f6sterdim. Ancak, bu belgeleri kabul etmediler ve M\u0131s\u0131r’a gitmek i\u00e7in vize almam gerekti\u011fini s\u00f6ylediler (Oysa ki M\u0131s\u0131r, suriyelilerin sadece g\u00fcvenlik onay\u0131 almay\u0131 \u015fart ko\u015fuyor ve vizeyi havaliman\u0131nda veriyor). Onlardan sadece Dubai’ye vize almak i\u00e7in 24 saat s\u00fcre istedim, ancak bu talebimi de reddettiler ve imzalamakta \u0131srar ettiler. \u0130mzalamay\u0131 reddetti\u011fimde beni d\u00f6vmeye ba\u015flad\u0131lar, k\u00fcf\u00fcrler ettiler ve v\u00fccudumun \u00e7e\u015fitli yerlerine tekme ve coplarla vurdular”.<\/p>\n 2013 y\u0131l\u0131nda Suriyeli m\u00fclteci “Ammar” (takma isim), 12 ki\u015filik ailesiyle birlikte T\u00fcrkiye’ye girdi. Ailesiyle birlikte \u00fc\u00e7 y\u0131l boyunca Mardin’deki kampta kald\u0131ktan sonra, Gaziantep’e ve ard\u0131ndan \u0130stanbul’a ta\u015f\u0131nd\u0131lar. Ancak “Kimlik” (ge\u00e7ici koruma kart\u0131) kay\u0131tlar\u0131n\u0131 \u0130stanbul’a ta\u015f\u0131ma \u00e7abalar\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Bunun yerine, kay\u0131tlar\u0131n\u0131 Urfa’ya ta\u015f\u0131maya karar verdiler ancak \u0130stanbul’da kalmaya devam ettiler, bu durum da Ammar’\u0131 do\u011frudan s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilme riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakt\u0131. Ammar, “Suriye i\u00e7in Hakikat ve Adalet”e hikayesini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n “\u0130stanbul’da yasad\u0131\u015f\u0131 ikamet etti\u011fim i\u00e7in g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan sonra, i\u00e7 s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 i\u015flemiyle Urfa’ya g\u00f6nderildim. Urfa’daki polis merkezini her 15 g\u00fcnde bir ziyaret etmem \u015fart ko\u015fuldu ve bu karara sadece iki ay boyunca uydum. Ancak i\u015f bulamad\u0131\u011f\u0131m, ailemi ve ayrildi\u011fim e\u015fimi \u00e7ok \u00f6zledi\u011fim i\u00e7in \u0130stanbul’a geri d\u00f6nmeye karar verdim. Nisan 2024’te, \u0130stanbul’a geri d\u00f6nd\u00fckten sonra, arabaya bindikten yakla\u015f\u0131k 5 kilometre sonra T\u00fcrk polisi taraf\u0131ndan tekrar yakaland\u0131m. Urfa’daki Harran kamp\u0131nda g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan sonra Suriye topraklar\u0131na s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildim”.<\/p>\n Ammar, tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle tamamlad\u0131:<\/p>\n “Kamp, sadece Suriye’ye s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmek \u00fczere tutuklananlar i\u00e7in de\u011fildi; ayn\u0131 zamanda kampa ula\u015famayan kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n ailelerinin tamam\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, Avrupa Birli\u011fi logolar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan (karavanlar) da g\u00f6rd\u00fcm. Yakla\u015f\u0131k 1000 Suriyeli ile birlikte be\u015f ayr\u0131 grup halinde tutulduk. Bir g\u00fcn i\u00e7inde 220 ki\u015fiyle birlikte s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildim”.<\/p>\n Suriyeli m\u00fcltecilere y\u00f6nelik geni\u015f kapsaml\u0131 bask\u0131lar ve zor ya\u015fam ko\u015fullar\u0131, bir\u00e7ok m\u00fcltecinin Avrupa \u00fclkelerine g\u00f6\u00e7 etmeyi ve s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesine neden oldu. Bu ki\u015filer aras\u0131nda, “ge\u00e7ici koruma kart\u0131” ta\u015f\u0131yan ve bu rapor i\u00e7in “Syrians for Truth and Justice” kurulu\u015fu onlarla konu\u015ftu, ancak T\u00fcrkiye ile Bulgaristan aras\u0131ndaki kara yolunu kullanarak, Kendi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve ailelerinin ya\u015famlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in avrupa’ya g\u00f6\u00e7 etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra kuzeybat\u0131 Suriye’ye s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilen iki ki\u015fi de bulunuyor.<\/p>\n Halep’ten olan ve “Ahmed” (takma isim) olarak an\u0131lan bu ki\u015filerden biri, 1 Eyl\u00fcl 2023 tarihinde T\u00fcrkiye topraklar\u0131nda 74 ki\u015fiyle birlikte T\u00fcrk yetkililer taraf\u0131ndan yakaland\u0131. Avrupa’ya T\u00fcrkiye ve Bulgaristan \u00fczerinden kara yoluyla gitmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yakalanan bu ki\u015filer, daha sonra genellikle 200 ki\u015fiyi bar\u0131nd\u0131racak \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f “Edirne” s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 merkezine g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc, ancak orada yakla\u015f\u0131k 2000 ki\u015finin, aralar\u0131nda 100 kad\u0131n ve 25 \u00e7ocu\u011fun da bulundu\u011fu bir kalabal\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Bu ki\u015filerin hepsi kuzey Suriye’ye s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmek \u00fczere tutuluyordu. Ahmed, bu durumla ilgili olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n “Benimle birlikte yakalanan 74 ki\u015fi d\u00f6rt g\u00fcn sonra Gaziantep’e g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc ve serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131lar, ancak benim kayd\u0131mda G99 kodu g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 su\u00e7lamas\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131m ve bu su\u00e7lama nedeniyle Gaziantep’teki (O\u011fuzeli) s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 merkezinde 35 g\u00fcn g\u00f6zalt\u0131nda tutulduktan sonra kuzey Suriye’ye s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildim”.<\/p>\n Ahmed, “Syrians for Truth and Justice” kurulu\u015fu’na Mersin’de kay\u0131tl\u0131 bir kimli\u011fe sahip oldu\u011funu, ancak ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n zorlu\u011fu ve Suriyeli m\u00fcltecilere y\u00f6nelik geni\u015f \u00e7apl\u0131 bask\u0131lar nedeniyle Avrupa’ya g\u00f6\u00e7 etmeyi ve orada s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti.<\/p>\n Suriyeli m\u00fcltecilere y\u00f6nelik bask\u0131lar artarak devam etti ve farkl\u0131 \u015fekillerde kendini g\u00f6sterdi. Bunlar aras\u0131nda sadece belirli mahallelerde ikamet etmelerine izin verilmesi, i\u00e7 seyahat izni alma zorunlulu\u011fu ve hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, k\u00f6t\u00fc ekonomik ko\u015fullar, kira fiyatlar\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131 ve \u00e7evrelerindeki toplum taraf\u0131ndan g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda maruz kald\u0131klar\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 tutumlar yer ald\u0131.<\/p>\n “Syrians for Truth and Justice” kurulu\u015fun g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc 6 kaynaktan biri, s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edildikten sonra bir gencin, T\u00fcrkiye destekli Suriye Ulusal Ordusu’nun kontrol\u00fcndeki Cinderes \u015fehrinde askeri polis taraf\u0131ndan tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ailesinden gizlendi\u011fini belirtti. Gen\u00e7 “Hassan” (takma isim) hakk\u0131nda babas\u0131 \u015funlar\u0131 anlatt\u0131:<\/p>\n “2014 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye’ye geldik ve Gaziantep’ten ‘kimlik’ ald\u0131k. 1 Mart 2022’de o\u011flum Hassan, 1992 do\u011fumlu, e\u015fim ve k\u0131z\u0131 ve e\u015fiyle birlikte Gaziantep kimli\u011fi sahipleri i\u00e7in verilen (vali izni) ile Suriye’yi ziyaret etti. 15 g\u00fcn sonra geri d\u00f6nd\u00fcler ve T\u00fcrkiye G\u00f6\u00e7 \u0130daresi’nde bilgilerini g\u00fcncellediler. Ancak 2023 sonlar\u0131nda yeni do\u011fan torunum i\u00e7in ‘kimlik’ \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, g\u00f6\u00e7 idaresi g\u00f6revlisi o\u011fluma ‘kimli\u011finin’ Suriye’ye g\u00f6n\u00fcll\u00fc d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in iptal oldu\u011funu s\u00f6yledi. Kendisi bunu reddedip, d\u00fcn Kimlik’in ulusal numaras\u0131 olan \u201cTC\u201d numaras\u0131ndan ila\u00e7 sat\u0131n alan annesiyle resmi bir ziyarette bulundu\u011funu s\u00f6yleyince \u00e7al\u0131\u015fan, o\u011flum ve e\u015fime g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak Suriye’ye geri d\u00f6nd\u00fcklerini s\u00f6yledi, bu durum kay\u0131tlar\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131na ve koruma kartlar\u0131n\u0131n geri al\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131”.<\/p>\n Bir g\u00fcn, Hassan i\u015ften d\u00f6nerken T\u00fcrk yetkililer taraf\u0131ndan tutukland\u0131. Temmuz 2024 ba\u015f\u0131nda aile, Hassan ile ileti\u015fimin kesildi\u011fini fark etti ve bir s\u00fcre sonra kendisiyle ileti\u015fim kurdu. Hassan, “Cerablus” s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131nda zorla ‘g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f’ belgelerini imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti ve bu gen\u00e7 adam\u0131n telefonu kapanmadan \u00f6nceki son aramayd\u0131. Telefonu kapand\u0131ktan sonra, aile, kuzey Suriye’deki tan\u0131d\u0131klar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yerini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve Hassan’\u0131n Cerablus’taki Suriye Ulusal Ordusu’na ba\u011fl\u0131 askeri polis taraf\u0131ndan tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi.<\/p>\n Baba, o\u011flunun tutuklanma sebebini “Syrians for Truth and Justice” kurulu\u015fu’ne\u00a0 \u015fu \u015fekilde anlatt\u0131:<\/p>\n “Askeri polis, o\u011flum Hassan’\u0131 (\u015f<\/strong>ebih, rejim yanlisi) olmakla su\u00e7luyor, ancak kendisi Suriye devriminin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 15 Mart 2011’de askeri personeldi ve 14 Nisan 2012’de Suriye ordusundan ayr\u0131ld\u0131. Bu durumu do\u011frulayan belgeler var. Bazen, tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ellerinde bulundu\u011funu ink\u00e2r ediyorlar”.<\/p>\n Resmi t\u00fcrk verilere g\u00f6re, 3.1 milyondan fazla Suriyeli m\u00fcltecinin tabi oldu\u011fu “Ge\u00e7ici Koruma” kanununun 6. maddesi (1. f\u0131kra) herhangi bir ki\u015finin i\u015fkenceye, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 veya a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 muameleye tabi tutulmas\u0131n\u0131 ya da etnik k\u00f6keni, dini, milliyeti veya siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fleri nedeniyle hayat\u0131n\u0131n veya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tehlikeye at\u0131laca\u011f\u0131 bir yere g\u00f6nderilmesini yasaklamaktad\u0131r. F\u0131kra \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n Geri g\u00f6nderme yasa\u011f\u0131 – MADDE 6- (1) Bu Y\u00f6netmelik kapsam\u0131ndaki hi\u00e7 kimse, i\u015fkenceye, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ya da onur k\u0131r\u0131c\u0131 ceza veya muameleye tabi tutulaca\u011f\u0131 veya \u0131rk\u0131, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi fikirleri dolay\u0131s\u0131yla hayat\u0131n\u0131n veya h\u00fcrriyetinin tehdit alt\u0131nda bulunaca\u011f\u0131 bir yere g\u00f6nderilemez.<\/p>\n Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiserli\u011fi ofisi, 13 \u015eubat 2024’te, Suriye genelindeki de facto otoriteler ve di\u011fer silahl\u0131 gruplar\u0131n keyfi g\u00f6zalt\u0131lar, cinsel \u015fiddet, zorla kaybetmeler, ka\u00e7\u0131r\u0131lmalar ve i\u015fkence gibi belgelenmi\u015f ihlaller ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini conusunda uyardi. Raporda, “Suriye’deki genel ko\u015fullar\u0131n, Suriyeli m\u00fcltecilerin evlerine g\u00fcvenli, onurlu ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde d\u00f6nmelerine izin vermedi\u011fine dair makul sebepler oldu\u011fu” vurguland\u0131. Bu durum, T\u00fcrkiye’nin kendi belirledi\u011fi yasalar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal etti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n Ayr\u0131ca, T\u00fcrkiye’nin Suriyeli m\u00fcltecilere y\u00f6nelik zorunlu geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri “g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f” olarak adland\u0131rmas\u0131, T\u00fcrkiye’yi ba\u011flayan “zorla geri g\u00f6ndermeme” ilkesini ihlal etmektedir. Bu ilke, T\u00fcrkiye’nin 1951 tarihli S\u00f6zle\u015fmeye imza atarken co\u011frafi \u00e7ekinceleri olmas\u0131na ra\u011fmen, ve T\u00fcrkiye’nin imzalad\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde de yer almaktad\u0131r; bunlar aras\u0131nda \u0130\u015fkenceye kar\u015fi s\u00f6zle\u015fme ve Di\u011fer Zalimce, \u0130nsanl\u0131k D\u0131\u015f\u0131 veya A\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 Muamelenin ve cezalar\u0131n, ve Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n _______________________________________________________________________________________________________________<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 14 Temmuz 2024 tarihinde, \u0130stanbul’da Suudi mevkida\u015f\u0131 Faysal bin Ferhan ile d\u00fczenledi\u011fi ortak bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan, T\u00fcrkiye’deki Suriyelilerin zorla s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmesine dair herhangi bir “iddia”y\u0131…<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":25686,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"link","meta":{"_lmt_disableupdate":"no","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[839],"tags":[843,586,1593,1609,1608],"class_list":["post-25699","post","type-post","status-publish","format-link","has-post-thumbnail","hentry","category-insan-haklari-gazeteciligi","tag-suriye","tag-turkiye","tag-turkiyedeki-suriyeli-multeciler","tag-zorunlu-geri-donus","tag-zorunlu-geri-donusleri","post_format-post-format-link"],"yoast_head":"\n\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Bir \u00dclke Se\u00e7me Hakk\u0131n\u0131n Verilmemesi:<\/strong><\/h3>\n<\/li>\n<\/ul>\n
\u25aa B\u00fcrokratik Zorluklar Aileleri Ay\u0131r\u0131yor:<\/strong><\/h3>\n
\u25aa Ya\u015fam Ko\u015fullar\u0131n\u0131 \u0130yile\u015ftirme Giri\u015fimi Nedeniyle S\u0131n\u0131r D\u0131\u015f\u0131 Edilme:<\/strong><\/h3>\n
\u25aa Suriye’ye S\u0131n\u0131r D\u0131\u015f\u0131 Edildikten Sonra de facto otorite tarafindan g\u00f6zaltina alinma:<\/strong><\/h3>\n
\u25aa T\u00fcrkiye, Ulusal ve Uluslararas\u0131 Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini \u0130hlal Ediyor:<\/strong><\/h3>\n